חמצן

חמצן
פלואור - חמצן - חנקן

O
S
O-TableImage.png
כללי
מספר אטומי8
סמל כימיO
סדרה כימיתיסודות אל-מתכתיים
צפיפות1.429 (-0.15 °C) kg/m3
מראה
גז: חסר צבע
נוזל: אפרפר כחלחל

חמצן נוזלי
תכונות אטומיות
משקל אטומי15.9994 u
רדיוס אטומי60 pm
רדיוס קוולנטי73 pm
רדיוס ואן דר ואלס152 pm
סידור אלקטרונים ברמות אנרגיה2,6
תכונות פיזיקליות
מצב צבירה בטמפ' החדרגז
טמפרטורת עיבוי90.19K (-182.96°C)
טמפרטורת קיפאון54.36K (-218.79°C)
מהירות הקול19.9 מטר לשנייה ב-566.15K
שונות
אלקטרושליליות3.44
קיבול חום סגולי920 J/(kg·K)
מוליכות חשמלית106/m·Ω
מוליכות חום0.02674 W/(m·K)
אנרגיית יינון ראשונה1313.9 kJ/mol
אנרגיית יינון שנייה3388.3 kJ/mol
אנרגיית יינון שלישית5300.5 kJ/mol
אנרגיית יינון רביעית7469.2 kJ/mol

חמצן (Oxygenium) הוא יסוד כימי שסמלו הכימי O ומספרו האטומי 8. מקור השם בא מההשערה המוקדמת כי החמצן הוא מרכיב הכרחי בחומצות. לאיזוטופ השכיח ביותר שלו, 16O, יש 8 נייטרונים וצורתו השכיחה בטבע היא מולקולת "חמצן" O2 ואוזון O3. המקור העיקרי לחמצן בכדור הארץ הוא תהליך הפוטוסינתזה כחלק ממחזור החמצן. החמצן משתחרר לאוויר ונספג במים ובאדמה אך חלקו נשאר באטמוספירה, ונצרך על ידי יצורים נושמים או תהליכים כימיים כמו חמצון-חיזור.

תכונות

טמפרטורת ההתכה של חמצן היא 218.79- מעלות צלזיוס וטמפרטורת הרתיחה שלו היא 182.96- מעלות צלזיוס. מסתו האטומית 15.9994 וסידור האלקטרונים שלו הוא 2,6. הערכיות של החמצן היא 2-.

החמצן הוא יסוד אל-מתכתי המופיע בצורתו הטבעית כמולקולת O2, והוא גז בטמפרטורת החדר, ושני אטומי החמצן שבמולקולה קשורים ביניהם בקשר קוולנטי כפול (O=O). האלוטרופ אוזון (O3) הוא גז רעיל והאלוטרופ החדש של חמצן שהתגלה לאחרונה, O4 הוא בעל צבע אדום כשהוא מוצק. מתקבל בהפעלת לחץ של 20 ג'יגה-פסקל על O2. צורה זו של חמצן היא חומר מחמצן חזק יותר מאוזון או מחמצן אטמוספירי.

החמצן חסר טעם, צבע או ריח בטמפרטורת החדר.

Other Languages
English: Oxygen
Afrikaans: Suurstof
Alemannisch: Sauerstoff
አማርኛ: ኦክሲጅን
aragonés: Oxichén
Ænglisc: Æðmlyft
العربية: أكسجين
অসমীয়া: অম্লজান
asturianu: Oxíxenu
azərbaycanca: Oksigen
تۆرکجه: اوکسیژن
башҡортса: Кислород
Boarisch: Sauastoff
žemaitėška: Degounis
беларуская: Кісларод
беларуская (тарашкевіца)‎: Тлен
български: Кислород
भोजपुरी: ऑक्सीजन
বাংলা: অক্সিজেন
བོད་ཡིག: གསོ་རླུང་།
brezhoneg: Oksigen
bosanski: Kisik
català: Oxigen
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iōng
нохчийн: Мустлург
Cebuano: Oksihena
کوردی: ئۆکسجین
corsu: Ossigenu
čeština: Kyslík
Чӑвашла: Йӳçамăш
Cymraeg: Ocsigen
dansk: Ilt
Deutsch: Sauerstoff
Ελληνικά: Οξυγόνο
Esperanto: Oksigeno
español: Oxígeno
eesti: Hapnik
euskara: Oxigeno
فارسی: اکسیژن
suomi: Happi
føroyskt: Oxygen
français: Oxygène
Nordfriisk: Sörstuf
furlan: Ossigjen
Frysk: Soerstof
Gaeilge: Ocsaigin
贛語:
Gàidhlig: Ogsaidean
galego: Osíxeno
Avañe'ẽ: Tatarapo
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ऑक्सिजन
Gaelg: Ocsygien
客家語/Hak-kâ-ngî: Yông
Hawaiʻi: ʻOkikene
हिन्दी: ऑक्सीजन
Fiji Hindi: Oxygen
hrvatski: Kisik
hornjoserbsce: Kislik
Kreyòl ayisyen: Oksijèn
magyar: Oxigén
Հայերեն: Թթվածին
interlingua: Oxygeno
Bahasa Indonesia: Oksigen
Ilokano: Oksiheno
Ido: Oxo
íslenska: Súrefni
italiano: Ossigeno
日本語: 酸素
Patois: Axijen
la .lojban.: kijno
Basa Jawa: Oksigèn
ქართული: ჟანგბადი
Kabɩyɛ: Ɔkɩsɩzɛnɩ
Gĩkũyũ: Oxygen
қазақша: Оттегі
ភាសាខ្មែរ: អុកស៊ីសែន
ಕನ್ನಡ: ಆಮ್ಲಜನಕ
한국어: 산소
Перем Коми: Шӧмувтыр
Ripoarisch: Sauerstoff
Kurdî: Oksîjen
Кыргызча: Кычкылтек
Latina: Oxygenium
Lëtzebuergesch: Sauerstoff
лезги: Кислород
Limburgs: Zuurstof
Ligure: Oscigeno
lumbaart: Osìgeno
lingála: Oksijɛ́ní
lietuvių: Deguonis
latviešu: Skābeklis
мокшень: Шапафни
Malagasy: Ôksizenina
олык марий: Шопештыш
Māori: Hāora
македонски: Кислород
മലയാളം: ഓക്സിജൻ
кырык мары: Кислород
Bahasa Melayu: Oksigen
Malti: Ossiġenu
မြန်မာဘာသာ: အောက်စီဂျင်
Nāhuatl: Ehecayoh
Plattdüütsch: Suerstoff
नेपाली: प्राणवायु
नेपाल भाषा: अक्सिजन
Nederlands: Zuurstof (element)
norsk nynorsk: Oksygen
norsk: Oksygen
occitan: Oxigèn
Livvinkarjala: Happamehsuadu
Oromoo: Ooksijiinii
ଓଡ଼ିଆ: ଅମ୍ଳଜାନ
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਕਸੀਜਨ
Kapampangan: Oxygen
Papiamentu: Oksigeno
पालि: अक्सिजन
polski: Tlen
Piemontèis: Ossìgen
پنجابی: آکسیجن
پښتو: اکسيجن
português: Oxigénio
Runa Simi: Muksichaq
rumantsch: Oxigen
română: Oxigen
armãneashti: Oxigenu
русский: Кислород
русиньскый: Оксиген
саха тыла: Кислород
sardu: Ossìgenu
sicilianu: Ussìgginu
Scots: Oxygen
سنڌي: آڪسيجن
srpskohrvatski / српскохрватски: Kiseonik
සිංහල: ඔක්සිජන්
Simple English: Oxygen
slovenčina: Kyslík
slovenščina: Kisik
Soomaaliga: Ogsajiin
shqip: Oksigjeni
српски / srpski: Кисеоник
Seeltersk: Suurstof
Basa Sunda: Oksigén
svenska: Syre
Kiswahili: Oksijeni
தமிழ்: ஆக்சிசன்
ತುಳು: ಆಮ್ಲಜನಕ
తెలుగు: ఆక్సిజన్
тоҷикӣ: Оксиген
Tagalog: Oksiheno
Türkçe: Oksijen
татарча/tatarça: Уттуар
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئوكسىگېن
українська: Оксиген
اردو: آکسیجن
oʻzbekcha/ўзбекча: Kislorod
vèneto: Osìgeno
vepsän kel’: Hapanik
Tiếng Việt: Ôxy
West-Vlams: Zuurstof
walon: Ocsidjinne
Winaray: Oksiheno
хальмг: Оксиҗен
isiXhosa: I-oxygen
ייִדיש: זויערשטאף
Yorùbá: Ọ́ksíjìn
Vahcuengh: Yangj
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Sng-sò͘
粵語: