כוכב לכת

מערכת השמש החדשה.

כּוֹכַב לֶכֶת או פלנטהיוונית Πλανήτης, "נע ונד") הוא גרם שמים, שאינו כוכב, המוגדר על פי האיגוד האסטרונומי הבינלאומי באופן הבא:

במערכת השמש[1]:
(א) נמצא במסלול קבוע סביב השמש;
(ב) בעל מסה גדולה דיו כדי שכוח המשיכה שלו יצור צורה הקרובה לצורה כדורית;
(ג) הוא מפנה את מסלולו מעצמים אחרים;

או מחוץ למערכת השמש[2]:

(1) נמצא במסלול קבוע סביב כוכב או שאריות של כוכב;
(2) המסה שלו מתחת למסה הדרושה להיתוך תרמו-גרעיני של דאוטריום;
(3) בעל דרישות מסה/גודל למעמד פלנטרי במערכת השמש שלנו; כוכב לכת מקיף את השמש

לעומת השמש, שהיא כוכב הפולט קרינה אלקטרומגנטית - כוכבי הלכת המקיפים את השמש אינם מקרינים אור: המסה שלהם קטנה בהרבה ממסתם של הכוכבים הכי קלים, והלחץ במרכזם אינו מאפשר תגובות גרעיניות מספיק משמעותיות בשביל לפלוט כמות ניכרת של אנרגיה. לפיכך אין להם אור משל עצמם, והם נראים מאירים כי הם מחזירים את אור השמש הפוגע בהם.

הגדרת כוכב לכת במערכת השמש הוכרזה על ידי האיגוד האסטרונומי ב-2006, בעוד ההגדרה של כוכב לכת חוץ-שמשי הוצגה ב-2003. הכרזות אלו נועדו להסדיר הגדרות פורמליות בתחום, לאחר עשורים של תגליות. בהתאם, מכילה מערכת השמש שלושה סוגי גופים:

  1. כוכבי לכת;
  2. כוכבי לכת ננסים;
  3. גופים קטנים במערכת השמש (אסטרואידים, קנטאורים, שביטים, גופים טרנס-נפטוניים, כוכבי לכת מינורים ואחרים).

על פי אותן הגדרות במערכת השמש ישנם שמונה כוכבי לכת - ארבעת כוכבי הלכת הארציים כוכב חמה, נוגה, כדור הארץ, מאדים, וארבעת ענקי הגז צדק, שבתאי, אורנוס ונפטון. בעבר פלוטו נחשב אף הוא לכוכב לכת, אך מעמדתו שונה לכוכב לכת ננסי.

מבחינה פיזיקלית לא קיים הבדל משמעותי בין כוכבי לכת במערכת השמש לבין כוכבי לכת חוץ שמשיים, כך שלעיתים מכנים את שתי הקבוצות בשם "כוכבי לכת". הענף המדעי שחוקר כוכבי לכת נקרא מדעים פלנטריים והוא משלב בתוכו מדעי החלל עם מדעי כדור הארץ.

Other Languages
English: Planet
Afrikaans: Planeet
Alemannisch: Planet
አማርኛ: ፕላኔት
aragonés: Planeta
العربية: كوكب
ܐܪܡܝܐ: ܦܠܝܛܐ
مصرى: كوكب
asturianu: Planeta
azərbaycanca: Planet
تۆرکجه: گزه‌گن
башҡортса: Планета
Boarisch: Planet
žemaitėška: Planeta
беларуская: Планета
беларуская (тарашкевіца)‎: Плянэта
български: Планета
भोजपुरी: ग्रह
Bahasa Banjar: Palanit
বাংলা: গ্রহ
བོད་ཡིག: གཡོ་སྐར།
brezhoneg: Planedenn
bosanski: Planeta
буряад: Гараг
català: Planeta
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Giàng-sĭng
нохчийн: Сайрат
کوردی: هەسارە
qırımtatarca: Seyyare
čeština: Planeta
Чӑвашла: Планета
Cymraeg: Planed
dansk: Planet
Deutsch: Planet
Zazaki: Geyrenık
डोटेली: ग्रह
ދިވެހިބަސް: ގުރަހަ
Ελληνικά: Πλανήτης
emiliàn e rumagnòl: Pianaid
Esperanto: Planedo
español: Planeta
eesti: Planeet
euskara: Planeta
estremeñu: Praneta
فارسی: سیاره
suomi: Planeetta
Võro: Hod'otäht
føroyskt: Gongustjørnur
français: Planète
arpetan: Planèta
Nordfriisk: Planeete
furlan: Planet
Frysk: Planeet
Gaeilge: Pláinéad
Gàidhlig: Planaid
galego: Planeta
Avañe'ẽ: Mbyjajere
ગુજરાતી: ગ્રહ
Gaelg: Planaid
Hausa: Duniyoyi
客家語/Hak-kâ-ngî: Hàng-sên
Hawaiʻi: Hōkū hele
हिन्दी: ग्रह
Fiji Hindi: Grah
hrvatski: Planet
Kreyòl ayisyen: Planèt
magyar: Bolygó
Հայերեն: Մոլորակ
interlingua: Planeta
Bahasa Indonesia: Planet
Ilokano: Planeta
Ido: Planeto
íslenska: Reikistjarna
italiano: Pianeta
日本語: 惑星
Patois: Planit
la .lojban.: plini
Basa Jawa: Planèt
ქართული: პლანეტა
Qaraqalpaqsha: Planeta
Kongo: Mweta
қазақша: Ғаламшар
ភាសាខ្មែរ: ភព
ಕನ್ನಡ: ಗ್ರಹ
한국어: 행성
kurdî: Gerstêrk
коми: Планет
kernowek: Planet
Кыргызча: Планета
Latina: Planeta
Lëtzebuergesch: Planéit
лезги: Планета
Limburgs: Planeet
lumbaart: Pianeta
lietuvių: Planeta
latviešu: Planēta
Basa Banyumasan: Planet
Malagasy: Fajiry
олык марий: Планете
Baso Minangkabau: Planet
македонски: Планета
മലയാളം: ഗ്രഹം
монгол: Гариг
मराठी: ग्रह
Bahasa Melayu: Planet
Malti: Pjaneta
Mirandés: Planeta
မြန်မာဘာသာ: ဂြိုဟ်
эрзянь: Чарытеште
Napulitano: Chianeta
Plattdüütsch: Planet
Nedersaksies: Planeet
नेपाली: ग्रह
नेपाल भाषा: ग्रह
Nederlands: Planeet
norsk nynorsk: Planet
norsk: Planet
Novial: Planete
Nouormand: Plianète
occitan: Planeta
Ирон: Планетæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਗ੍ਰਹਿ
Kapampangan: Planeta
Picard: Planète
Pälzisch: Planed
Norfuk / Pitkern: Plaanet
polski: Planeta
Piemontèis: Pianeta
پنجابی: پاندھی
پښتو: سياره
português: Planeta
Runa Simi: Pachahina
rumantsch: Planet
Romani: Shiyaron
română: Planetă
armãneashti: Planetâ
русский: Планета
русиньскый: Планета
саха тыла: Планета
sardu: Praneta
sicilianu: Pianeta
Scots: Planet
davvisámegiella: Planehta
srpskohrvatski / српскохрватски: Planeta
සිංහල: ග්‍රහලෝක
Simple English: Planet
slovenčina: Planéta
slovenščina: Planet
chiShona: Chindeya
Soomaaliga: Meere
shqip: Planeti
српски / srpski: Планета
Seeltersk: Planet
Basa Sunda: Planét
svenska: Planet
Kiswahili: Sayari
ślůnski: Planeta
தமிழ்: கோள்
ತುಳು: ಗ್ರಹ
తెలుగు: గ్రహం
тоҷикӣ: Сайёра
Tagalog: Planeta
Tok Pisin: Planet
Türkçe: Gezegen
татарча/tatarça: Планета
українська: Планета
اردو: سیارہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Sayyora
vèneto: Pianeta
Tiếng Việt: Hành tinh
Winaray: Planeta
吴语: 行星
მარგალური: პლანეტა
ייִדיש: פלאנעט
Yorùbá: Plánẹ̀tì
Zeêuws: Planete
中文: 行星
文言: 行星
Bân-lâm-gú: He̍k-chheⁿ
粵語: 行星
isiZulu: Iplanethi