שבתאי

שבתאי סימול אסטרונומי של שבתאי
Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg
שבתאי, צילום מקאסיני, אוקטובר 2004
מידע כללי
סוג עצםכוכב לכת
קטגוריהענק גזים
מיקוםמערכת השמש התיכונה
תאריך גילוימימי קדם
מאפיינים מסלוליים
מרחק ממוצע מהשמש1,426,725,413 ק"מ
(9.537,070,32 AU)
אפהליון1,503,983,449 ק"מ
(10.053,508,40 AU)
פריהליון1,349,467,375 ק"מ
(9.020,632,24 AU)
אקסצנטריות0.0560
זמן הקפה10,832.327 ימים (29.657296 שנים)
מחזור סינודי378.1 ימים
מהירות מסלולית
 ‑ ממוצעת9.639 ק"מ/שנייה
 ‑ מקסימלית10.183 ק"מ/שנייה
 ‑ מינימלית9.137 ק"מ/שנייה
נטיית מסלול2.488°
מספר ירחים62 מאושרים, מתוכם ל־53 ניתן שם[1][2]
מאפיינים פיזיים
רדיוס בקו המשווה60,268 ק"מ
שטח פנים‎4.27×1010קמ"ר
מסה‎5.6846×1026ק"ג
צפיפות ממוצעת0.687 גרם/סמ"ק
תאוצת הכובד בקו המשווה10.44 מטר/שנייה2,
או 1.065 ג'י
זמן סיבוב עצמי10 שעות, 32 דקות, 45 שניות[3]
מהירות סיבוב עצמי9.87 ק"מ/שנייה (בקו המשווה)
נטיית ציר הסיבוב26.73°
אלבדו0.47
מהירות מילוט35.49 ק"מ/שנייה
טמפרטורת פני השטח
 ‑ מינימום82 קלווין / 191°C− מעלות צלזיוס
 ‑ ממוצע143 קלווין / 130°C− מעלות צלזיוס
מאפייני אטמוספירה
לחץ אטמוספירי140 קילו פסקל
מימן> 93%
הליום> 5%
מתאן0.2%
אדי מים0.1%
אמוניה0.01%
אתאן0.0005%
פוספין0.0001%

שַׁבְּתַאי (בלועזית: Saturn, סטורן) הוא כוכב הלכת השישי במרחקו מהשמש והשני בסדרת כוכבי הלכת הגזיים.

מקור השם

שמו הלועזי ניתן לו על שם סטורן, אל החקלאות והקציר במיתולוגיה הרומית (מקביל לקרונוס הטיטאן במיתולוגיה היוונית). מאחר ששבתאי היה כוכב הלכת השביעי בעת הקדומה (בנוסף לשמש, הירח, כוכב חמה, נוגה, מאדים וצדק), היום השביעי בשבוע קיבל את השם Saturday[4]. המקור לשמו בעברית מגיע מרקע דומה. משמעות השם הוא "הכוכב השביעי". יש הגורסים[דרוש מקור] שמשמעות השם שבתאי מרמז גם על כך שכוכב הלכת "שובת" או "נח". כיוון שיחסית לכוכבי הלכת שהיו מוכרים בעת העתיקה, כוכב זה הוא המרוחק ביותר מהשמש, ולכן תנועתו קטנה ביותר.

Other Languages
English: Saturn
Alemannisch: Saturn (Planet)
አማርኛ: ማህፈድ
العربية: زحل
مصرى: زحل
অসমীয়া: শনি গ্ৰহ
azərbaycanca: Saturn (planet)
башҡортса: Сатурн
Boarisch: Saturn (Planet)
žemaitėška: Satorns
беларуская: Сатурн (планета)
беларуская (тарашкевіца)‎: Сатурн
български: Сатурн (планета)
भोजपुरी: शनि ग्रह
বাংলা: শনি গ্রহ
བོད་ཡིག: སྤེན་པ།
bosanski: Saturn
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tū-sĭng
нохчийн: Сатурн
ᏣᎳᎩ: ᏌᏓᏂ
کوردی: کەیوان
corsu: Saturnu
čeština: Saturn (planeta)
kaszëbsczi: Saturna
Чӑвашла: Сатурн
Zazaki: Saturn
डोटेली: शनिग्रह
emiliàn e rumagnòl: Satûren
eesti: Saturn
euskara: Saturno
estremeñu: Saturnu (praneta)
فارسی: زحل
suomi: Saturnus
Võro: Saturn
føroyskt: Saturn
Nordfriisk: Saturnus
Frysk: Saturnus
贛語: 土星
Gàidhlig: Satarn
galego: Saturno
Avañe'ẽ: Satúyno
ગુજરાતી: શનિ (ગ્રહ)
客家語/Hak-kâ-ngî: Thú-sên
Hawaiʻi: Makulu
हिन्दी: शनि (ग्रह)
Fiji Hindi: Sanigrah
hrvatski: Saturn
hornjoserbsce: Saturn
Kreyòl ayisyen: Satin
magyar: Szaturnusz
interlingua: Saturno (planeta)
Bahasa Indonesia: Saturnus
Ilokano: Saturno
Ido: Saturno
日本語: 土星
Patois: Satoern
la .lojban.: saturn
Basa Jawa: Saturnus
ქართული: სატურნი
Qaraqalpaqsha: Saturn (planeta)
Kongo: Saturne
қазақша: Сатурн
ភាសាខ្មែរ: ភពសៅរ៍
ಕನ್ನಡ: ಶನಿ (ಗ್ರಹ)
한국어: 토성
Ripoarisch: Saturn
Kurdî: Keywan
коми: Сатурн
kernowek: Sadorn (planet)
Кыргызча: Сатурн
Lëtzebuergesch: Saturn (Planéit)
лезги: Сатурн
lingála: Saturne
lietuvių: Saturnas
Basa Banyumasan: Saturnus
Malagasy: Satorina
македонски: Сатурн (планета)
മലയാളം: ശനി
монгол: Санчир
मराठी: शनी ग्रह
Bahasa Melayu: Zuhal
Mirandés: Saturno
မြန်မာဘာသာ: စနေဂြိုဟ်
مازِرونی: زحل
Napulitano: Saturno
Plattdüütsch: Saturn (Planet)
Nedersaksies: Saturnus (planeet)
नेपाली: शनिग्रह
नेपाल भाषा: शनि
Nederlands: Saturnus (planeet)
norsk nynorsk: Planeten Saturn
norsk: Saturn
Diné bizaad: Séetin
Livvinkarjala: Saturnus
ଓଡ଼ିଆ: ଶନି
ਪੰਜਾਬੀ: ਸ਼ਨੀ (ਗ੍ਰਹਿ)
Kapampangan: Saturn
polski: Saturn
Piemontèis: Saturn (pianeta)
پنجابی: زحل
پښتو: زحل
português: Saturno (planeta)
Runa Simi: Hawcha
rumantsch: Saturn (planet)
Romani: Shani
română: Saturn
armãneashti: Saturn
русский: Сатурн
русиньскый: Сатурн
संस्कृतम्: शनिः
саха тыла: Сатурн
sardu: Saturnu
Scots: Saturn
davvisámegiella: Saturn
srpskohrvatski / српскохрватски: Saturn
Simple English: Saturn
slovenčina: Saturn
slovenščina: Saturn
Soomaaliga: Raage
shqip: Saturni
српски / srpski: Сатурн
Seeltersk: Saturn
Basa Sunda: Saturnus
svenska: Saturnus
Kiswahili: Zohali
ślůnski: Saturn
தமிழ்: சனி (கோள்)
тоҷикӣ: Зуҳал
Türkmençe: Saturn
Türkçe: Satürn
татарча/tatarça: Сатурн (планета)
тыва дыл: Сатурн
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ساتۇرن
українська: Сатурн (планета)
اردو: زحل
oʻzbekcha/ўзбекча: Saturn
vepsän kel’: Saturn (planet)
Tiếng Việt: Sao Thổ
West-Vlams: Saturnus (planete)
Volapük: Saturn
Winaray: Saturno
吴语: 土星
ייִדיש: סאטורן
Yorùbá: Sátúrnù
Vahcuengh: Ndaundeiqnamh
中文: 土星
文言: 鎮星
Bân-lâm-gú: Thó͘-chheⁿ
粵語: 土星
isiZulu: USarthana